Соңгы берничә дистә ел эчендә атмосферага чыгарыла торган эреткечләр күләмен киметү максатыннан эш алып барылды. Алар очучан органик кушылмалар (VOC) дип атала һәм, чынлыкта, алар фотохимик активлыгы бик түбән булган һәм VOC эреткече буларак кулланылмый калган ацетоннан кала, без куллана торган барлык эреткечләрне дә үз эченә ала.
Әмма эреткечләрне бөтенләй бетереп, минималь тырышлык белән яхшы саклау һәм декоратив нәтиҗәләргә ирешә алсак нишләрбез?
Бу бик яхшы булыр иде - һәм без моны эшли алабыз. Моны мөмкин иткән технология ультрафиолет нурлары белән ныгыту дип атала. Ул 1970 еллардан бирле төрле материаллар, шул исәптән металл, пластик, пыяла, кәгазь һәм, гадәттә, агач өчен кулланыла.
Ультрафиолет белән катыртылган капламалар, күренмәле яктылыкның түбән чикләрендә яки аннан да түбәнрәк нанометр диапазонындагы ультрафиолет нурларына дучар булганда катыра. Аларның өстенлекләренә очрый торган органик берләшмәләрнең күләмен сизелерлек киметү яки тулысынча бетерү, калдыкларны киметү, идән мәйданын киметү, тиз арада эшкәртү һәм өеп кую (шуңа күрә киптерү өчен стеллажлар кирәк түгел), хезмәт чыгымнарын киметү һәм җитештерү темпларын тизләтү керә.
Ике мөһим кимчелек - җиһазларның югары башлангыч бәясе һәм катлаулы 3D объектларны эшкәртү авырлыгы. Шуңа күрә ультрафиолет нурлары белән ныгыту гадәттә ишекләр, панельләр, идән, бизәк һәм җыюга әзер детальләр кебек яссы объектлар ясаучы зуррак остаханәләр белән чикләнә.
Ультрафиолет белән катыртылган бизәкләрне аңлауның иң җиңел ысулы - аларны сез, мөгаен, таныш булган гадәти катализланган бизәкләр белән чагыштыру. Катализланган бизәкләрдәге кебек үк, Ультрафиолет белән катыртылган бизәкләрдә төзелеш өчен сумала, эреткеч яки сыекландыру өчен алмаштыргыч, аркылы бәйләнешне башлап җибәрү һәм катыруны тәэмин итү өчен катализатор һәм махсус үзенчәлекләр бирү өчен яссыландыручы агентлар кебек кайбер өстәмәләр бар.
Эпоксид, уретан, акрил һәм полиэстер туындылары кебек берничә беренчел сумала кулланыла.
Барлык очракларда да бу сумалалар бик нык катыра һәм катализланган (конверсия) лак кебек эреткечләргә һәм тырналуга чыдам. Бу катырган пленкага зыян килсә, күренми торган ремонтны катлауландыра.
Ультрафиолет нурлары белән катыртылган бизәкләр сыек формада 100 процент каты матдә була ала. Ягъни, агачка салынган матдәнең калынлыгы катырылган каплауның калынлыгы белән бер үк. Парга әйләндерерлек бернәрсә дә юк. Ләкин беренчел сумала җиңел куллану өчен бик калын. Шуңа күрә җитештерүчеләр ябышлыкны киметү өчен кечерәк реактив молекулалар өстиләр. Парга әйләнә торган эреткечләрдән аермалы буларак, бу өстәмә молекулалар зуррак сумала молекулалары белән үзара бәйләнеп, пленка барлыкка китерә.
Мәсәлән, герметик катлам өчен, сыекрак пленка кирәк булганда, эреткечләр яки суны сыеклатучы буларак та өстәргә мөмкин. Ләкин алар гадәттә сыеклау өчен кирәк түгел. Эреткечләр яки су өстәгәндә, аларны ультрафиолет нурлары белән катыру башланганчы парга әйләндерергә яки парга әйләндерергә кирәк (мичтә).
Катализатор
Катализатор өстәлгәч катыра башлый торган катализланган лактан аермалы буларак, ультрафиолет нурлары белән катырылган катализатор, "фотоинициатор" дип атала, ультрафиолет нурлары энергиясенә дучар ителгәнче бернәрсә дә эшләми. Аннары ул пленка формалаштыру өчен каплаудагы барлык молекулаларны берләштерә торган тиз чылбыр реакциясен башлый.
Бу процесс ультрафиолет нурлары белән катыртылган бизәкләрне шулкадәр уникаль итә. Аның саклау яки савытта саклау вакыты юк. Ул ультрафиолет нурлары белән кабызылганчы сыек хәлдә кала. Аннары берничә секунд эчендә тулысынча катыра. Кояш нурлары катыруны киметергә мөмкин икәнен истә тотыгыз, шуңа күрә мондый йогынтыдан саклану мөһим.
Ультрафиолет каплаулары өчен катализаторны бер түгел, ә ике өлеш дип күз алдына китерү җиңелрәк булырга мөмкин. Фотоинициатор инде финишта - сыеклыкның якынча 5 процентында - һәм аны эшләтеп җибәрүче Ультрафиолет нуры энергиясе бар. Икесе дә булмаса, бернәрсә дә булмый.
Бу уникаль үзенчәлек ультрафиолет нурлары тәэсиреннән читтә артык сиптерүне кире кайтарырга һәм бизәкне кабат кулланырга мөмкинлек бирә. Шулай итеп, калдыкларны тулысынча диярлек бетерергә мөмкин.
Традицион УВ яктылык - ул яктылыкны җыю һәм детальгә юнәлтү өчен эллиптик чагылдыргыч белән бергә терекөмеш пары лампасы. Фикер шунда ки, фотоинициаторны кабызганда максималь эффект өчен яктылыкны фокусларга кирәк.
Соңгы дистә ел эчендә яктылык чыгаручы диодлар традицион лампаларны алыштыра башлады, чөнки яктылык чыгаручы диодлар азрак электр энергиясен кулланалар, озаграк эшлиләр, җылынырга тиеш түгелләр һәм тар дулкын озынлыгы диапазонына ия, шуңа күрә алар проблема тудыручы җылылыкны шулкадәр күп ясамыйлар. Бу җылылык агачтагы, мәсәлән, нараттагы кебек, сумалаларны сыеклаштырырга мөмкин, һәм җылылыкны чыгарырга кирәк.
Шулай да, катыру процессы шул ук. Барысы да "күрү сызыгы"нда. Тәмам ультрафиолет нуры билгеле бер ераклыктан төшсә генә катыра. Күләгәдәге яки яктылык фокусыннан читтәге өлкәләр катырмый. Бу хәзерге вакытта ультрафиолет катыруның мөһим чикләүе.
Теләсә нинди катлаулы әйбердә, хәтта профильле калып кебек яссы әйбердә дә каплауны катыру өчен, утлар һәр өслеккә бер үк билгеле бер ераклыкта төшеп, каплау формуласына туры килерлек итеп урнаштырылырга тиеш. Шуңа күрә яссы әйберләр ультрафиолет нурлары белән катыртылган каплау белән капланган проектларның күпчелеген тәшкил итә.
Ультрафиолет белән каплау һәм катыру өчен ике гадәти ысул бар: яссы сызыклы һәм камералы.
Яссы сызык белән, яссы яки диярлек яссы әйберләр конвейер буйлап сиптергеч яки ролик аша яки вакуум камерасы аша хәрәкәт итә, аннары, кирәк булса, эреткечләрне яки суны алу өчен мич аша һәм, ниһаять, катыру өчен УВ лампалары массивы астында хәрәкәтләнә. Аннары әйберләрне шунда ук өеп куярга мөмкин.
Камераларда әйберләр гадәттә эленә һәм конвейер буйлап шул ук баскычлар аша күчерелә. Камера берьюлы барлык якларны да, катлаулы булмаган өч үлчәмле әйберләрне дә эшкәртү мөмкинлеген бирә.
Тагын бер мөмкинлек - робот ярдәмендә объектны ультрафиолет лампалары алдында әйләндерү яки ультрафиолет лампасын тотып, объектны аның тирәли хәрәкәтләндерү.
Тәэмин итүчеләр төп роль уйныйлар
Ультрафиолет нурлары белән катыртылган капламалар һәм җиһазлар белән эшләүдә, катализланган лаклар белән эшләүгә караганда, тәэмин итүчеләр белән эшләү тагын да мөһимрәк. Төп сәбәп - координацияләнергә тиешле үзгәрүчәннәр саны. Алар арасында лампаларның яки светодиодларның дулкын озынлыгы һәм аларның объектлардан ераклыгы, капламаның формуласы һәм, әгәр сез тәмамлау сызыгы куллансагыз, сызык тизлеге бар.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 23 апреле
