1.Икеләтә катырулы олигомерлар
Әгәр олигомерда катыру өчен ике төрле актив функциональ төркем булса, мәсәлән, ирекле радикаль катыруга дучар була ала торган акрилат төркеме һәм катион фотокатыру, дымлы катыру, гидроксил катыру яки термик катыруга дучар була ала торган башка төркем булса, ул икеләтә катыру олигомеры дип атала.
Бисфенол А эпоксид сумаласын һәм акрил кислотасын боҗра ачу этерификация реакциясендә кулланып [эпокси төркеме: карбоксил төркеме = (1,5 ~ 2,0): 1, моляр нисбәт], эпоксид төркемнәрен үз эченә алган эпоксид акрилат сумаласы әзерләнә. Акрил төркемнәре ирекле радикаль полимеризациягә дучар була ала, ә эпоксид төркемнәре катион фотополимеризация яки термик кату процессына дучар була ала. Тикшеренү нәтиҗәләре күрсәткәнчә, бу ике актив функциональ төркем арасында молекула эчендәге үзара бәйләнеш бар, ул ирекле радикаль һәм катион фотополимеризация процессын нәтиҗәле рәвештә стимуллаштыра ала, реакция тизлеген һәм соңгы конверсия тизлеген сизелерлек яхшырта, шул ук вакытта кислород ингибирлавын сизелерлек киметә. Икеләтә кату олигомерлары белән формалаштырылган кату пленкасы яхшырак механик үзлекләр күрсәтә.
Гексаметилен диизоцианатын N,N-bis(3-аминопропилтриэтоксисилан) белән реакциягә кертү, аннары гидроксиэтил акрилат белән реакциягә кертү юлы белән, ирекле радикаль фотокатыру һәм дым белән кату үзлекләренә ия булган силоксан тибындагы полиуретан акрилат әзерләнергә мөмкин. Моны фотокатыручан конформ капламаларда кулланырга мөмкин.
Эпоксид төркемнәрен үз эченә алган фенол эпоксид акрилат сумалаларын синтезлау нәтиҗәсендә ирекле радикаль фотокатыру һәм термик катыру икеләтә катыру функцияләренә ия материаллар барлыкка килә, алар фотосурәтләнерлек паяльник резисторларында кулланылырга мөмкин.
2.Үз-үзеңне башлап җибәрүче Олигомерлар
Үз-үзен башлап җибәрүче функцияләре булган ике төр олигомер бар:
- Олигомерның үзендә фотоинициацияләү сәләте бар, шуңа күрә формулага өстәмә фотоинициаторны бик аз өстәргә яки бөтенләй өстәргә кирәкми.
- Олигомерга фотоинициатор төркеме кертелә, бу аны макромолекуляр фотоинициаторга әйләндерә, ул формулада олигомер һәм фотоинициатор буларак та эшли.
Беренче төр үз-үзеңне башлап җибәрүче олигомер - Американың Ashland компаниясе тарафыннан эшләнгән яңа продукт. Ул күп функцияле акрилат эфирлары һәм β-кетоэфирлар (мәсәлән, этил ацетоацетат, аллил ацетоацетат һәм 2-ацетоацетоксиэтилметакрилат) арасындагы Майкл кушу реакциясе аша әзерләнә. β-кетоэфирдагы актив метилен углерод акрилатның углерод-углерод икеләтә бәйләнешенең терминаль углерод белән яңа ковалент бәйләнеш барлыкка китерә. β-кетоэфирдагы карбонил төркеме тулысынча алмаштырылган углерод атомы белән бәйләнгән. Бу бәйләнеш ультрафиолет нурлары астында тотрыксыз. Ультрафиолет нурларын сеңдергәннән соң, ул җиңел өзелә, ацетил ирекле радикалы һәм тагын бер макромолекуляр ирекле радикал барлыкка китерә, шуның белән үз-үзеңне башлап җибәрү мөмкинлеген бирә.
Шуңа күрә, үз-үзен башлап җибәрүче олигомерлар белән эшләнгән УВ капламаларында, буяуларда һәм ябыштыргычларда өстәмә фотоинициатор кирәк түгел яки бик аз. Бу ис, саргаю, кушу кыенлыгы, явым-төшем, миграция һәм традицион фотоинициаторлар өстәү белән бәйле югары бәя кебек проблемаларны булдырмый.
Үз-үзен башлап җибәрүче олигомерларны шулай ук төрле акрилат эфирлары һәм төрле Майкл донорлары арасындагы реакцияләр аша да әзерләп була, алар берничә продукт барлыкка китерә.
Акрилат төрләренә түбәндәгеләр керә: акрилат, эпоксид акрилат, полиуретан акрилат, полиэстер акрилат, силикон акрилат, меламин акрилат, перфторакрилат, фумарат һәм малеат. Майкл донорларына түбәндәгеләр керә: β-кетоэфирлар, β-дикетоннар, β-кетоамидлар, β-кетоанилидлар һәм башкалар. Майкл донорындагы R' төркеме функциональ төркем яки икеләтә катыру төркеме булырга мөмкин.
Икенче төр үз-үзен башлап җибәрүче олигомер күбесенчә гидроксиллы фотоинициаторларны (мәсәлән, бензоин, 1173, 184, 2959) изоцианат төркемнәрен үз эченә алган олигомерлар белән реакциягә кертү юлы белән әзерләнә, шуның белән фотоинициаторны олигомерга тоташтырып, эченә инициатор төркеме булган макромолекуляр фотоинициатор барлыкка китерә.
Пленкаланган фотоинициатор олигомерларының өстенлекләре:
- Фотокатыру тизлеге гадәти олигомерлар белән кечкенә молекулалы фотоинициаторларны берләштергәндә охшаш.
- Система белән яхшы туры килүчәнлек.
- Фотоинициаторның миграция сәләтен сизелерлек киметә.
- Фотоинициатордан зарарлы фототаркалу продуктлары (мәсәлән, бензальдегид) барлыкка килүен киметә.
- Фотоинициатор агулы түгел һәм зарарсыз, шуңа күрә ул азык-төлек төрү өчен капламалар һәм буяулар ясауда куллану өчен яраклы.
Мәгълүматлар күрсәткәнчә, фотоинициаторларның вентилляция реакция продуктлары инициатор фрагментларының миграциясен һәм селтеләү сәләтен шактый киметә, һәм катырылган пленкада барлыкка килгән бензальдегид күләме дә сизелерлек кими. Шуңа күрә, фотоинициаторларны олигомерларга вентилляцияләү, нигездә, токсик булмаган һәм зарарсыз макромолекуляр фотоинициаторлар классын булдыра. Аларны азык-төлек һәм фармацевтика төрү өчен каплауларда һәм буяуларда кулланырга мөмкин. 2006 елда АКШ Азык-төлек һәм дарулар идарәсе (FDA) макромолекуляр фотоинициаторлар кулланып җитештерелгән ультрафиолет каплауларын һәм буяуларын азык-төлек һәм фармацевтика төрү өчен бастыруда кулланырга мөмкин дип игълан итте, бу ультрафиолет буяуларын һәм каплауларын азык-төлек һәм фармацевтика төрү өчен кулланып булмаган элеккеге практиканы тулысынча үзгәртте һәм ультрафиолет буяуларын һәм каплауларын куллану өчен яңа өлкә ачты.
3.Түбән ябышлы олигомерлар
XX гасыр ахырында фоторемонтлана торган материаллар өчен яңа технология - UV струйлы бастыру - барлыкка килде. Струйлы бастыру - бастыру пластиналарын таләп итмәгән контактсыз бастыру ысулы. Ул рәсемнәрне субстратка струйлы тамчылар чыгарып формалаштыра. Компьютер аша графика һәм текстны редакцияләү һәм басма башын төгәл рәвештә струйлы тамчылар чыгарып чыгару белән идарә итү - бу тулысынча цифрлы сурәтләү процессы. Хәзерге вакытта ул иң тиз үсә торган цифрлы сурәтләү ысулларының берсе, сорау буенча бастыру, югары тизлек, югары сыйфат һәм якты төсләр өстенлекләрен тәкъдим итә.
УФ-струйлы бастыру өчен төп кулланылыш материалы - УФ-струйлы буяу, ул өчен буяуның түбән ябышлылыгы, югары катыру тизлеге, яхшы пигмент тотрыклылыгы һәм утырмавы кирәк.
Бастырып чыгару вакыты: 2026 елның 13 апреле

